Rewitalizacja polskich dróg wodnych to właściwy kierunek – przekonuje Andrzej Klimek w swym artykule opublikowanym w listopadowym numerze 11(827) miesięcznika GOSPODARKA WODNA. Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Dywizji Żeglugi Śródlądowej Grupy Kapitałowej OT Logistics, na stronach (340-342)  wpisuje się w krąg kilku publikacji określonych wspólnym mianem: DOBRY KURS Z ŻEGLUGĄ ŚRÓDLĄDOWĄ, zamieszczonych w tym wydaniu gazety.

Poniżej treść artykułu.

 „Siedemnaście zrównoważonych celów rozwoju wyznaczonych przez Narody Zjednoczone pokazuje ogrom wyzwań, jakie stoją przed globalną społecznością w najbliższych latach i dekadach. Zastąpiły one wyznaczone na przełomie stuleci cele milenijne, które odniosły sukces w niektórych obszarach, takich jak zmniejszenie skali ubóstwa na świecie czy też poprawa pozycji kobiet, ale jednocześnie pokazały jak wiele pozostaje jeszcze do zrobienia, m.in. na polu walki z ociepleniem klimatu, w sektorze energetycznym, w zakresie realizacji potrzeb społecznych oraz zrównoważonego wzrostu. Niedawne zjawiska klimatyczne, takie jak np. największy dotąd odnotowany huragan na Atlantyku czy obserwowany wzrost średnich temperatur na świecie (2016 r. był najcieplejszy w historii badań), pokazują jak pilna jest walka z ociepleniem klimatu powodowanym przez człowieka. Ta batalia toczy się na różnych polach, a jednym z nich jest transport. Wraz z rozwojem gospodarczym na świecie spodziewany jest znaczący wzrost wolumenu towarów transportowanych wewnątrz państw i w ruchu międzynarodowym. Jak wynika z danych Komisji Europejskiej, w porównaniu z 2005 r. transport towarów w 2030 r. wzrośnie o ok. 40%, a do roku 2050 - o 80%. Odpowiedzialnością biznesu jest, aby ten wzrost dokonał się w sposób bezpieczny dla środowiska naturalnego i ludności. Zrównoważony rozwój branży transportowej jest ważnym zagadnieniem także w Polsce, gdzie obserwujemy dużą nadreprezentację transportu kołowego w porównaniu do innych rodzajów przewozów. Nakłady inwestycyjne, wspierane przez fundusze unijne, znacząco poprawiły standard dróg w Polsce. Obecnie coraz większy nacisk kładzie się na inwestycje kolejowe, które pozwolą zwiększyć średnią prędkość handlową i przepustowość kolejowych linii towarowych. Nadszedł czas, żeby zwrócić uwagę także na żeglugę śródlądową i przywrócić rzekom rolę ważnych szlaków transportowych, które pełniły już od średniowiecza.

Korzystanie z dróg wodnych jest popularne niemal we wszystkich krajach Europy, w których pozwalają na to warunki naturalne. Polska również je ma, a gospodarka ich potrzebuje. W związku z tym, że transport śródlądowy jest tani, bardzo ekologiczny od innych form transportu i bezpieczny, rewitalizacja polskich dróg wodnych to właściwy kierunek. Dokumenty europejskie, tj. Biała Księga czy też Polityka Transportowa Unii Europejskiej, pokazują, że polski rząd wpisuje się w europejski trend ze swymi działaniami. To istnienie dróg wodnych decyduje o tym, czy żegluga śródlądowa jest istotnym elementem systemu  transportowego kraju.

Transport rzeczny w Polsce według różnych danych odpowiada za ok. 0,4-0,6%  całkowitego wolumenu przewozów towarowych znajdując się poniżej średniej unijnej i wyraźnie poniżej liderów w tym zakresie: Holandii (42%), Belgii (15%), Bułgarii (14%) i Niemiec (8,1%).Planowane przez polski rząd inwestycje w perspektywie do 2030 r. powinny pozwolić na wyraźne zwiększenie tego wskaźnika.

Warto mieć na uwadze, że transport rzeczny jest bezpieczniejszy i mniej inwazyjny dla środowiska naturalnego; według danych Białej Księgi Transportu przetransportowanie jednego tonokilometra w transporcie śródlądowym wiąże się z wyprodukowaniem 33 g dwutlenku węgla w porównaniu do 48 g w transporcie kolejowym i aż 164 g w transporcie drogowym. Co więcej, transport rzeczny jest efektywniejszy kosztowo i pozwala przewieźć większe wolumeny ładunków niż na przykład transport drogowy. Zatem rozwój żeglugi śródlądowej może przyczynić się do obniżenia kosztów transportu ładunku, które są obecnie przewożone przy użyciu bardziej kosztownych środków transportu.

Użeglownienie rzek wiąże się ze stosunkowo mniejszymi nakładami na infrastrukturę, a poczynione inwestycje mogą pełnić także inne funkcje, przeciwdziałając na przykład powodziom, suszom i obniżaniu się poziomu wód gruntowych. Nie oczekujemy i nie jest naszym celem, by transport rzeczny wypierał pozostałe formy transportu. Niemniej jednak może on stanowić doskonałe uzupełnienie dla dróg i kolei, przyczyniając się do rozwoju transportu intermodalnego i pozwalając na odciążenie dróg z uciążliwego ruchu pojazdów ciężarowych. W kontekście oczekiwanego wzrostu wolumenu transportu inwestycje w infrastrukturę żeglugi śródlądowej wydają się niezbędne.

Wyrazem zaangażowania Polski w polepszenie warunków żeglugi na szlakach śródlądowych jest przystąpienie do ONZ-owskiej konwencji AGN, która zobowiązuje nasz kraj do zapewnienia co najmniej IV klasy na najważniejszych szlakach tranzytowych w kraju; drodze wodnej E-30 przebiegającej Odrzańską Drogą Wodną od Bałtyku do Dunaju w Bratysławie, drodze E-40 łączącej Bałtyk w Gdańsku przez Wisłę, Narew i Bug z drogami rzecznymi Białorusi i Ukrainy oraz dalej z Morzem Czarnym, a także na drodze E-70 łączącej Odrę z Zalewem Wiślanym, będącej częścią szlaku Kłajpeda-Rotterdam. Realizacja tych inwestycji, wraz z planowaną budową Kanału Śląskiego (łączącego dorzecza Wisły i Odry) oraz z inwestycjami w rozwój portów rzecznych, umożliwiałaby znaczne zwiększenie wolumenu transportu rzecznego w kraju. Dzięki połączeniu z sieciami dróg wodnych innych krajów możliwy byłby eksport towarów wodną drogą śródlądową, np. z górnośląskiego ośrodka przemysłowego i Krakowa w stronę Niemiec. Potencjał Odry i innych polskich rzek w zakresie transportu towarów nie był w przeszłości odpowiednio wykorzystywany. Jedynie 5,9% śródlądowych dróg wodnych w Polsce spełnia najwyższe wymagania (dane GUS). Co więcej, łączna długość śródlądowych dróg wodnych w Polsce spadła w latach 1960-2012 o blisko jedną czwartą (dane NIK). Obecny  stan Odry często uniemożliwia lub znacznie utrudnia transport ładunków. Na wielu odcinkach długość szlaku jest poniżej minimalnej głębokości niezbędnej do żeglugi, a długość okresu nawigacyjnego podlega znacznym wahaniom. Zdarza się, że głębokość szlaku spada poniżej jednego metra, co sprawia, że barki mogą utknąć na niespławnej wodzie. Obecnie Odra jest spławna przez ok. 50 dni w roku, a dla porównania niemieckie rzeki, gdzie pływają nasze barki, gwarantują 300 dni pływania. Aktualna sytuacja na Odrze generuje ryzyko biznesowe dla armatorów. Aby zniwelować utrudnienia w żeglowności, potrzebne są znaczące inwestycje na rzecz dostosowania rzeki do wymogów transportu śródlądowego. Wąskie gardła blokują żeglowność Odry i powinny zostać usunięte priorytetowo, by przywrócić żeglowność na długich odcinkach.

Rządowe plany rozwoju śródlądowych dróg wodnych i modernizacji Odry do IV klasy żeglowności do 2030 r. są ambitne, ale możliwe do spełnienia. Strategia jest oparta na słusznych założeniach, a jej realizacja może przywrócić tak potrzebną żeglowność Odry. Ratyfikacja  konwencji AGN pozwoli pozyskać dofinansowanie z funduszy unijnych na inwestycje i włączyć Odrzańską Drogę Wodną do Europejskich Sieci Dróg Wodnych, a tym samym przyczyni się do wzrostu przepływów towarów drogą wodną. Dzięki rewitalizacji Odry porty na północy staną się lepiej skomunikowane z pozostałą częścią kraju, w tym z przemysłowym regionem Górnego Śląska. Zyskają przedsiębiorcy i eksporterzy, którzy z kolei będą mogli taniej przewozić większe wolumeny ładunków ponadgabarytowych i masowych, a zwłaszcza produktów rolnych. Mogłyby być one transportowane barkami do magazynów zbożowych w portach, by następnie trafiać do odbiorców w różnych rejonach świata. Użeglownienie Odry przyniesie zatem korzyści całej gospodarce i budżetowi państwa. Praktycznie wszystkie towary przewożone samochodami i koleją, mogą być bowiem transportowane barkami. To dlatego dostrzegamy duży, niewykorzystany potencjał do rozwoju transportu żeglugą śródlądową w różnych segmentach rynku.

Polska jest krajem o stosunkowo małych zasobach wodnych; średni roczny odpływ wód powierzchniowych w Polsce to ok. 62 mld m. sześc., co w przeliczeniu na jednego mieszkańca daje roczny zasób w wysokości 1600 m. sześc. wody. Oznacza to, że  w naszym kraju jest jej trzykrotnie mniej w porównaniu do średniej wartości europejskiej. Aby zwiększyć możliwość wykorzystania zasobów wodnych, możemy je retencjonować. Wymagać to będzie bardziej efektywnego wykorzystania istniejących i budowę nowych zbiorników retencyjnych. Mimo niezbyt korzystnego stanu zasobów wodnych oraz dużej zmienności odpływu rzecznego całkowita długość śródlądowych dróg wodnych, uznanych za żeglowne w 2014 r. wynosiła 3655 km, z czego drogi wodne o znaczeniu międzynarodowym stanowiły niespełna 6%. Pozostałe drogi wodne mają znaczenie regionalne, a ich rzeczywiste warunki nawigacyjne na ogół nie odpowiadają parametrom jakie zostały im nadane w czasie ich klasyfikacji. Układ geograficzny naszych głównych rzek, tj. Wisły i Odry, jest korzystny z punktu widzenia transportowego, gdyż pokrywa się z ogólnokrajowymi kierunkami największych potoków masy ładunkowej, a poprzez szlaki wodne, które biegną równoleżnikowo, daje możliwość dogodnych połączeń z systemami wodnymi krajów sąsiednich. Polska żegluga śródlądowa swoje przewozy realizuje głównie na lokalnych odcinkach Odry i Wisły oraz na drogach wodnych Europy Zachodniej, głównie Niemiec. W 2014 r. przewieziono w Polscem7629 tys. ton ładunków, co dawało ok. 0,4% udziału w rynku usług transportowych. Jedna czwarta masy towarów została przewieziona między obcymi portami, a w 90% przewozy krajowe odbywały się na odległość mniejszą niż 50 km.

Jeśli nastąpi budowa dróg wodnych adekwatnie do Porozumienia AGN, polskie drogi wodne dołączą do grona szlaków żeglugowych uznanych za istotne dla integracji europejskiej sieci dróg wodnych. Jednak zanim tak się stanie, polskie drogi wodne muszą zostać poddane przebudowie i modernizacji, bądź też muszą zostać zbudowane od podstaw. Wraz z poprawą parametrów eksploatacyjnych znacznie wzrośnie udział żeglugi śródlądowej w rynku usług transportowych. Według MGMiŻŚ do 2020 r. przewozy na Odrzańskiej Drodze Wodnej mogą wzrosnąć do 20 mln ton. Modernizacja śródlądowych dróg wodnych przyczyni się z pewnością do wzrostu udziału żeglugi śródlądowej jako najbardziej proekologicznej gałęzi transportu, wzrostu konkurencyjności portów morskich ujścia Odry i Wisły, aktywizacji gospodarczej obszarów położonych wzdłuż głównych szlaków żeglugowych, poprawy bezpieczeństwa powodziowego, czy też produkcji energii elektrycznej pozyskiwanej z elektrowni wodnych. Liczymy, że planowane inwestycje w udrożnienie śródlądowych szlaków transportowych w Polsce przyczynią się do zrównoważonego i szybkiego rozwoju polskiej branży transportowej, a jednocześnie będą stanowiły krok w stronę realizacji jednego ze zrównoważonych celów rozwoju w postaci budowania wysokiej jakości infrastruktury regionalnej i transgranicznej, wspierającej rozwój gospodarczy i dobrobyt lokalnych społeczności.”

Poświąteczny prezent. Kwartalnik nr 14/15

03-01-2018 Wyświetleń:63 Aktualności Admin

Od kilku dni, na naszej stronie internetowej (do pobrania w zakładce KWARTALNIK) jest już dostępny, łączony, najnowszy numer naszego kwartalnika. Naszą okładkę tytułową zdobi grupowe zdjęcie 10 absolwentów TGW Dębe...

Czytaj więcej

Życzenia na Święta i Nowy Rok 2018

23-12-2017 Wyświetleń:132 Aktualności Admin

I znów mamy Święta... Gwiazdki Najjaśniejszej, choinki najpiękniejszej... By spełniło się choć jedno z Waszych marzeń... Radosnych Świąt Bożego Narodzenia, odpoczynku w rodzinnym gronie oraz szczęścia, pasma sukcesów i niesamowitych...

Czytaj więcej

Przyszłość płynie rzeką

22-12-2017 Wyświetleń:66 Aktualności Admin

Rewitalizacja polskich dróg wodnych to właściwy kierunek – przekonuje Andrzej Klimek w swym artykule opublikowanym w listopadowym numerze 11(827) miesięcznika GOSPODARKA WODNA. Wiceprezes Zarządu i Dyrektor Dywizji Żeglugi Śródlądowej Grupy...

Czytaj więcej

Jasełka. Szkolna Wigilia Anno Domini 2017

21-12-2017 Wyświetleń:82 Aktualności Admin

Miejcie nadzieję! Nie tę lichą, marną... Ten początek wiersza Adama Asnyka był mottem przewodnim świątecznej inscenizacji bożonarodzeniowych Jasełek, w wykonaniu licealistów LO Komornica. Odbiorcami tego patriotycznego zawołania, którego scenariusz przygotowali:...

Czytaj więcej

PRZEDRUKI. Jan Stanisław Skorupski

04-12-2017 Wyświetleń:124 Aktualności Admin

"Stanisław Skorupski do Technikum Gospodarki Wodnej w Dębem przyszedł ze sporym już doświadczeniem pedagogicznym. Absolwent dawnego Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej przez wiele lat pracował w Turoszowie w zespole szkół górniczych. —...

Czytaj więcej